Sheekha caanka ah ee Maxamed Cabdi Ummal ayaa khudbo uu ka jeediyay masjid ku yaalla Nairobi ka sheegay in dalka Soomaaliya iyo dalalka dariska ah lagu faafiyay fikirka shiicada oo uu ku tilmaamay cadowga koowaad ee Muslimiinta Sunniyiinta.

Wuxuu sheegay in qolo suufi ah iyo Al Shabaab in ay fikradahaas ku faafiyaan Nairobi gaar ahaan Islii iyo magaalada Muqdisho.

Sidoo kale wuxuu khudbaddiisa ku weeraray madaxda dalka oo uu ku sheegay in Kursi jaceyl u dhimmanayaan dadkana u dilayaan.

Ganacsatada ayuu ku sheegay in ay yihiin fitno kale oo dadka muslimiinta ah dhib ku haayo.

Halkaan ka Daawo Khudbadda Sheekh Ummal ee dhinacyadaas oo dhan ku weeraray

Wasiirada arrimaha dibada Itoobiya Tedros Adhanom iyo Masar Maxamed Kamil oo magaalafada Addis Ababa soo gaaray Isniintii ayaa ka wada hadlay sidii ay labada dal  ugu wada xaajoon lahaayeen muranka mudooyinkan soo jiidanmayay ee biyo xireenka webiga Niil.

Wasiirada arrimaha dibada labada dal ayaa isla meel dhigay iney hirgeliyeen talooyin guddi caalami ah u soo jeediyay oo ah in wada hadalo dheeri ka yeeshaan biya-xireenka ay Itoobiya ku dooneyso iney ka dhisto webiga Niil.

Maxamed Kamil Amir wasiirka arrimaha dibada Masar ayaa sheegay in dalkiisa uusan raali gelin ka bixin donin hanjabadii uu jeediyay Madaxweynihiisa ee ahaa in Itoobiya gudaheeda laga abuuro mucaarado  iyo iney aalad kasta oo lagu joojinayo barnaamijka ay damacsan tahay Itoobiya ay qaadeyso Masar, xitaa haddii ay noqoto tallaabo milateri.

Sidoo kale wasiirka arrimaha dibada Itoobiya Tedros Adhanom ayaa soo dhoweeyay wada hadaladan, isagoo tilmaamay in wada hadalada labada dhinac sii ballaarinayaan iyadoo wada hadalada ay goob joog ka noqonyso Sudan iyo guddiyo caalami ah.

Biya-xireenkan muranka badan ayaa laga dhisayaa gobolka Benishangul-Gumuz oo ku yaalla xuuduudda Ethiopia iyo Sudan. Waxaana Mashruucan ku baxaysa lacag gaareysa 4.7 billion oo dollar, waxaana lagu wadaa in uu noqdo biya-xireenka ugu tamar dhalinta badan Africa.

Dawladda Ethiopia ayaa sheegtay in biya xireenkan cusub uu dhalin doono tamarta korontada oo awooddeeda gaadhayso 6 kun oo megawatt, taasi oo ay Ethiopia sheegtay in ay u dhigmayso tamarta ay dhalin karaan lix warshadood oo Nukliyeer ah.

Dowladda Masar iyo shacabkeeda ayaa u arka tallaabadan mid hoos u dhigi karta wax soo saarka iyo awooda biyo ee ay ka helaan webiga Niil, waxayna sheegtay xukuumadda Masar in tallaabada Itoobiya ay kaga hortegi doonto wax kasta oo baajin kara mashruuca ay ku dhiseyso biyo xireenka webiga Niil.

Col, Abdi Cigaal ayaa waxaa uu sheegay in la  yaqaan ninka dhaawaca u geystay guddoomiyihii hore ee maamulkii KMG ah ee Kismaayo, isagoona si cad carabka ugu dhuftay inay ka danbeeyaan ciidamo ka tirsan kooxda Raaskambooni oo xilli uu dhexdhexaadniyey si cad xabad ugu dhuftay Yaasiin Raadeer. Waa sida uu hadalka u dhigay Col, Abdi Cigaal oo ka mid ah saraakiisha sida weyn uga soo horjeeda maamulka Axmed Madoobe hogaamiyo.

” Maanta waxaa la dhaawacay Col, Yaasiin Raadeer oo ka mid ahaa kooxda Axmed Madoobe ee Raaskambooni, Ninka dhaawaca u geystay Yaasiin waa la yaqaan waana uu joogaa, walina waxa uu ka mid yahay raga u ciilqaba inay dagaalka sii wadaan, mana jirto cid gacanta kusoo dhigtay ninkaasi dhaawaca geystay”  ayuu yiri Col, Cabdi Cigaal.

Dhinaca kale waxaa uu sheegay inuu dhacay dagaal u dhexeeya ciidamo uu ku sheegay inay yihiin kooxda Raaskambooni iyo kuwa uu ku sheegay inay soomalida kale u dhan yihiin.

” Dagaal ayaa dhacay waxaana ku dhintay laba  ka mid ah ciidanka Raaskambooni, halka labo kalana oo ka mid ah dadka deegaanka ay iyagana ku dhaawacmeen”  ayuu sheegay Col, Abdi Cigaal isagoona intaasi ku daray inuu hadda dagaalkaasi joogsaday, balse uu socdo cabi dagaal oo la qabo.

Col, Abdi Cigaal ayaa waxa uu sheegay inuusan war u heyn xaalka caafimaad ee Col, Yaasiin Raadeer waxaase uu sheegay in lagu daaweynayo garoonka diyaaradaha ee Kismaayo.

Col, Abdi Cigaal waxa uu ka mid yahay raga sida weyn uga soo horjeeda maamulka Jubaland ee uu Madaxweynaha ka yahay Axmed Madoobe, waxaana hadalkiisa noqonayaa sarkaal mucaarad  ku ah Yaasiin Raadeer iyo maamulkii uu ka tirsanaaba.

Abwaanada iyo Fannaaniinta qaar kuwooda ku indha furtay Dagaaladii u dhexeeyay Maxaakiimta iyo Dowladda Ethiopia ayaa waxa ay iminka ka talaaben Shuruucdii u dagneyd Heesaha iyo Abwaanada qaar oo u xuub siibanaaya inay isku kooban Reeraha ay ka soo jeedan.

Haddaba Abwaan u muuqaal eg Abwaanada ku indha furtay Colaadihii 22-Sanno la dagay Dalka Somalia oo lagu magacaabo Abwaan Xusein Mataan, ayaa waxa uu Aflagaado meel ka dhac ah u geystay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somalia iyo Shacbiga ku nool Magaallada Muqdisho isaga oo u qalab qaatay in Xiligaani uu amaano Reeraha uu kasoo jeedo Balse waxaa nasiib daro ah in Abwaan wax ka tiriya Dhibaatooyinka iyo Horumarka dadka iyo dalka uu masiirkiisa kusoo gabagabeeyay inuu Aflagaadeeyo Reero gaar ah isaga oo amaanayo Reerka uu kasoo jeedo.

Qoraalka Maqaalkeygu ma aha mid reer lagu difaacayo,balse waxa uu yahay mid salka ku haayo ifinta qaladaadka ay xiligaani galayaan Abwaanada iyo Dhalinta Fannaaniinta ah kuwooda ku indha furtay Colaadaha dalka asqeeyay.

Abwaan Xusein Mataan, waxa uu dhowr mar Aflagaadeeyay Shacbiga ku nool Magaala madaxda Somalia ee Muqdisho iyo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Fedraalka Somalia Md. Xassan Sheikh, isagoona dhawaan soo tiriyay Guurow meel looga dhacaayo Sharafta Bulshada Muqdisho iyo Aabaha Nabada dalka iyo dadka Soomaaliyeed Md. Xassan Sheikh.

Abwaanka waxaa maalgalsha Koox loogu magac daray ‘’Sahal’’, waxa uuna Guurowga ugu magac daray (Dhulka Maqan) waxaana uu ku hanjabay isagoo Abwaan ah in Puntland ay galab casir ah qabsan doonto Deegan uu ku sheegay Ceel –Gaab.

Waxa uu Aflagaado ku asqeeyay Shacbi aan wax lug ah kulaheyn Siyaasadaha ka jira Somalia, waxaana muuqda in Abwaanka uu u duloobay waxa loogu yeero Qabiil.

Dhanka kale, Waxaa Jira Fannaaniin aan laheyn Khibrad kuwaasoo inta badan iyaga isku mashquulo gaar ahaan waxa uu Qoraalkeyga ku socdaa kuwa ku indha furtay Colaadaha.

Waxa ay dhumiyeen Dhaqanka iyo Xikmaddii Heesaha laga dheehan jiray, heesahooda waxaa laga dhadhamin karaa Caadifad iyo Fannaan ku duulayo Fannaan kale.

Waxad arkeysaa Fannaan dhex galaayo Fannaaniin is heysata isaga oo aan garaneynin sababta uu u dhex galay kuwa is heysta.

Waxaa soo badanaaya Fannaaniinta Aflagaadada iyo Nusqaanka u geysanaaya Dowladda Somalia oo iminka muujineysa karti wax ku ool ah, taasoo sumcada Fannaankaasi meesha ka saari karta Taariikhduna wey xusi doontaa.

Ugu dambeyntii, Haddii aad cadeysatay adiga oo Abwaan ama Fannaan ah inad amaanto Reerkaada oo aad ceyso Dowladii Ummadda Soomaaliyeed kulmineysay Khibradaada la jiifo Hoygaada oo cilad haku beerin kuwa Qaran jaceylka ah.

FG. Maqaalkaani ma quseeyo Kooxda (Qeyla-dhaan iyo Waayaha Cusub) wey ka madax banaanyihiin kuwa Caadeystay xumaanta, qiima gaar ayee Bulshadu ku dhex leeyihiin.

W/Q. Weriye:- Anwar Bakhiit

Xiisaddaan dadka lagu dilay ayaa ka dhalatay markii Saakay la dhaawacay Yaasiin Raadeer oo saraakiisha Maamulka ka tirsan islamarkaana Howgal Isbaaro qaadis ah lagu qaaday Mileeshiyo ay Isbaaro u taalay wadada aadda Dekedda Magaalada Kismaayo.

Goobaha Ganacsi ayaa lasoo sheegayaa in ay xiranyihiin, waxaana laga cabsi qabaa in dagaalo ay halkaasi ka bilowdaan.

Dhaawaca Yaasiin Raadeer waxaa la geeyay Hosbitaalka Ciidamada Kenya ee Magaalada Kismaayo, wexeyna Xabad ka haleeshay madaxa.

Wixii warar ah ee kasoo baxa Nala soco www.MuqdishoNews.com